X
تبلیغات
دعای عظم البلا
إِنَّ اللَّهَ وَمَلَائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيِّ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ وَسَلِّمُوا تَسْلِيمًا
سوره مبارکه احزاب - آیه شریفه 56


اَ لـ ـلّـ ـهُـ ـمَّ   صَـ ـلِّ   عَـ ـلـ ـی   مـُ ـحَـ ـمَّـ ـدٍ   وَ   آ لِ   مـُ ـحَـ ـمَّـ ـدٍ
وَ
عـَـ ـجـِّـ ـل   فـَ ــرَ جَـ ـهُـ ــم





کد برای وبلاگ :: قالب وبلاگ :: کد آهنگ وبلاگکد دعای فرج برای وبلاگحب العباس :: کرامات حضرت ابوالفضل

به سوی خدا - » آداب قرائت قرآن

بسم الله الر حمن الر حیم

 اللهمّ صل علی محّمد و آل محّمد

« آداب قرائت قرآن »


 

 قال رسول الله صلی الله علیه و آله :

حَمَلةُ القُرآنِ عُرَفاءُ اَهلِ الجَنَّةِ .                         

حاملان قرآن معروف ترین اهالی بهشت هستند .

                                                                                  اصول کافی 2/606

» فصل اوّل :

" تلاوت قرآن

» ما قرآن را نازل كرديم كه مايه شفا و رحمت مؤمنان باشد.(1)
اى عزيز بدان كه : ثواب تلاوت قرآن از حدّ بيرون است، و قدر فضيلت آن در ادراك نمى گنجد. و احاديث در فضيلت قرآن و ثواب تلاوت آن بى حدّ و حصر است. و چرا چنين نباشد؟ كه كلام، كلام پروردگار است. و منزل گاه آن خاتمالانبياء استواز حضرت رسول اكرم روايت شده است كه فرمودند:قرآن بعد از خداوند متعال برترين چيزهاست و نيز روايت شده است كه هيچ شفيعى در روز قيامت بلند مرتبه تر از قرآن نيست.(2)اى عزيز بدان كه: دلها زنگ مى گيرد، همچنان كه آهن زنگ مى زند وجلاى آن تلاوت قرآن است (3)   پس هر اندازه كه براى شما ممكن باشد قرآن بخوانيد. (4)

از حضرت رسول روايت شده است كه: قرآن عهد خداوند است به سوى خلقش پس سزاوار است مسلمان در عهد خود نگاه كند، وحداقل  روزى پنجاه آيه از آن تلاوت كند. (5)
اى عزيزبدان كه:هرگاه قرآن در جان كسى نفوذ كند،ديگر آتش به آن بدن كارساز نيست.(6) پس شرط عقل تلاوت است و شرط تلاوت ادب است و شرط ادب مراعات آدابى است .
منابع :
(1) سوره اسراء، آيه 82
(2) محجة البيضاء2:210
(3) همان
(4) سوره مزّمل آيه 20
(5) اصول كافى4:412
(6) همان

» فصل دوّم :

آداب ظاهرى تلاوت قرآن
اوّل آنكه: با وضو باشد(لايمسّه الا المطهرون)جز دست پاكان بدان نرسد.(1)
دوم آنكه: به طريق ادب، با سكون و وقار نشسته باشد; رو به قبله، سر در پيش افكنده و تكيه نزده، و پاى خود را نكشيده، بلكه مانند كسى باشد كه در نزد جليل الشّأن مى نشيند.
سوم آنكه: شمرده و به تأنّى بخواند .(2) و رتل القرآن ترتيلا (3) قرآن را به گونه اى بخوان كه كلمات و حروفش آشكارا باشد .
چهارم آنكه: گريه كند و اگر او را گريه نيايد،خود را به گريه بدارد.واز حضرت صادق (ع) نقل شده است كه آن حضرت فرموده اند: همانا قرآن توأم با حزن نازل گشته است،پس آن را با حزن بخوانيد. (4)
پنجم آنكه: اگر از ريا ايمن باشد، اندكى بلند بخواندواگر تواند، صداى خود را زينت دهد.واز پيامبر اكرم نقل شده است كه فرمودند: براى هر چيز زينتى است و زينت قرآن صداى نيكو است. (5)
ششم آنكه: چون به آيه سجده رسد، سجده كند. (6)
هفتم آنكه: حق آيات را مراعات كند، بدين نحو كه: چون به آيه عذاب رسد، پناه به خدا گيرد و چون به آيه رحمت و ذكر نعيم بهشت رسد ، آن را از خدا مسئلت نمايد و چون به آيه اى رسد كه مشتمل بر تسبيح يا تكبير پروردگار باشد، تسبيح و تكبير نمايد و چون به آيه دعا و استغفار رسد، دعا و استغفار نمايد.
 

خداوند متعال مى فرمايد: كسانى كه كتاب ( قرآن ) را به آنها داديم (و از روى دقت) آن را تلاوت كرده و حق تلاوتش را (كه تفكر و انديشه و عمل است)، به جاى مى آورند، آنان به يقين بر اين كتاب ايمان آورده اند، و هر كس به آن كافر شود، از زيانكاران خواهد بود. (7)
هشتم آنكه: در ابتداى قرائت بگويد:  أعوذ  باللّه السّميع العليم من الشّيطان الّرجيم  ، چرا كه خداوند متعال مى فرمايد: هنگامى كه قرآن مى خوانى از شرّ شيطان رانده  شده  به خدا پناه بر. (8)
نهم آنكه: از هر سوره كه فارغ شود بگويد: صدق اللّه العلىّ العظيم و بلغ رسوله الكريم اللّهم أنفعنا به و بارك لنا فيه الحمد للّه ربّ العالمين. (9)
دهم آنكه: هنگامى كه قرآن خوانده مى شود، با توجّه گوش دهد و ساكت باشد. (10)

منابع :
(1) سوره واقعه،آيه 79. اين آيه را به دو معناى ظاهرى و باطنى مى توان تفسير نمود. اوّل اينكه: بدون طهارت  نمى توان  قرآن را لمس نمود. دوّم اينكه: حقايق و اسرار قرآن را جز پاكان نمى يابند.
(2) هر اندازه كه براى شما ممكن باشد قرآن بخوانيد، سوره مزمل آيه 20
(3) مزمل4.در احاديث رسيده است كه:«هر گاه كسى در كمتر ازسه روز قرآن را ختم كند، دانا نيست.(محجة البيضاءج2 ص222)
(4) اصول كافىج 2ص615.از حضرت صادق منقول است كه:خداوند عزوجل به حضرت موسى وحى نمود كه هرگاه در برابرم ايستادى، همچون فرد ذليل و بى چيز بايست و هر گاه تورات مى خوانى آن را با صورت حزين به من برسان.
(5) همان،و نيز در نهج البلاغه آمده است:أحسنوا تلاوته، و آن را نيكو بخوانيد .
(6) واجب است سجده كردن بر قارى و شنونده  يكى از آيات چهارگانه  سجده دار،  كه  در سوره هاى عزائم وجود داردو از حضرت صادق نقل شده  كه آن حضرت فرمودند: عزايم، سوره هاى (الم تنزيل) و (حم سجدة) و (النجم) و (اقرأ باسم ربك) مى باشند. (وسائل الشيعه ج4 ص881و بقيه سجده هاى قرآن مستحب اند.
 (7)  بقره: 121. از حضرت امير منقول است  كه  فرمودند: آگاه باشيد خواند نى كه  تدبّر و انديشه به همراه نداشته باشد، هيچ خير و نفعى در آن نيست.(وسايل الشيعة ج4 ص830
(8) نحل :98 
(9)  شخصى از پيامبر اكرم پرسيد:شروع و ختم قرآن با چيست؟حضرت فرمودند:شروع آن به «بسم الله الرحمن الرحيم» و ختم آن به صدق الله العلى العظيم (بحارالانوارج60 ص243
(10) اعراف آیه 204.

» وازحضرت صادق منقول است : كه واجب است سكوت كردن  براى قرآن، چه در نماز و چه در غير نماز، و هنگاميكه نزد تو قرآن خوانده مى شود بر تو واجب است كه سكوت كنى و گوش فرا دهى.وسائل الشيعه ج 4ص861

» فصل سوّم :

آداب باطنى تلاوت قرآن
اوّل: تذ كر عظمت كلام   وعلوّ مرتبه قرآن، همانگونه كه خداوند متعال در قرآن مجيد مى -فرمايد:اگر اين قرآن را بركوهى فرو مى فرستاديم، مى ديدى كه در برابر آن خاشع مى شود و از خوف خدا مى شكافد. (1)
دوّم: در وقت تلاوت ، متذكر تعظيم صاحب كلام گردد و ياد آورد كه آنچه مى خواند كلام بشر نيست، بلكه كلام پروردگار جهانيان است.
يكى از اكابر دين، چون قرآن را از براى تلاوت گشودى،گفتى: هذا كلام ربّى (2) و بيهوش گشتى.
سوّم: با حضور قلب و رقّت قلب تلاوت نمايد، و از حضرت صادق روايت شده است كه: قارى قرآن، محتاج به سه چيز است: ( دلى خاشع )  و ( بدنى فارغ ) و ( مكانى خلوت ) زيرا هر گاه دل خاشع باشد، شيطان مى گريزد،و چون بدن از مشاغل فارغ باشد،دل متوجه قرآن مى شود و چون در مكان خلوت باشد، باطن او با خدا انس گيرد و در اين احوال ديگر بى واسطه در مناجات با پروردگار است. (3)
چهارم: تدبّر در معانى قرآن و اگر نتواند تدبّر كند مگر بر اينكه آيه را مكرّر بخواند،سزاوار آن است كه مكرّر نمايد. و حضرت امير در خطبه اى فرمودند : در قرآن انديشه و فهم بكار بريد كه قرآن بهار دلهاست. (4)پنجم: به محض تدبّر در فهم معنى  ظاهر، اكتفا  نكند ، بلكه سعى كند تا  حقيقت معنى بر او روشن شود. و اسرار آن بر او منكشف گردد. و خود را از آنچه مانع فهم معانى قرآن است، نگاه دارد. وحضرت امير در خطبه اى فرمود:آگاه باشيد، آنچه درگذشته واقع  شده و داروى درد شما و نظم و انتظام امورتان  همه و همه در قرآن است. (6)
 ششم:  هرخطابى كه در قرآن ملاحظه كند، چنان تصوّرنمايد كه خطاب به اوست واومقصود از آن خطاب است.(7)
هفتم: ازهر قصّه قرآنى پند و عبرتى بگيرد.(8) خداوند متعال مى فرمايد: اين قرآن، كتاب پر بركتى است كه به سوى تو فرو فرستاديم تا در آيات آن بينديشند و صاحبان مغز و انديشه از آن پند گيرند.
حضرت امير در خطبه اى فرمودند:
بدانيد هرگز راه رشد و هدايت را نمى شناسيد تا اينكه گمراهان را بشناسيد، و هرگز به عهد و پيمان قرآن وفا نمى كنيد، تا كسى را كه نقض عهد كرده و پيمان شكسته بشناسيد. و هرگز به كتاب خدا چنگ نمى زنيد، تا كسى كه آن را دور انداخته بشناسيد. (9)
هشتم: دل او متأثر شود به آثار آيات مختلفه. پس در هنگام تلاوت، به حَسَب هر آيه، حالات خوف، حزن و شادى، بهجت و بيم، اميد و دلتنگى ، گشادگى از براى او حاصل شود. (10)
 نهم: در تلاوت قرآن، حال او در ترقّى باشد، زيرا بر درجات تلاوت كنندگان، كه از غافلين نيستند وازمرتبه غفلت بيرون آمده اند افزوده گردد همانطور كه خداوند متعال مى فرمايد: و هنگامى كه آيات او بر آنها خوانده مى شود، ايمانشان فزونتر مى گردد. (11)
دهم: پس هر گاه به آيه اى رسد كه مشتمل بر وعد و مدح نيكان باشد خود را از زمره ايشان نبيند.بلكه اهل صدق و يقين را از اهل آن وعده شمارد. و مشتاق باشد كه خدا او را به ايشان ملحق سازد. و چون به آيه اى رسد كه مشتمل بر مذمّت گناهكاران و مقصّرين باشد، خود را به نظر در آورد و چنان تصوّر نمايد كه خود مخاطب اين آيه است.(12)

" منابع :
(1) لو أنزلنا هذا القرآن على جبل لرأيته خاشعاً متصدعاً من خشية الله . (حشر21)
(2) اين كلام پروردگار من است.
(3 مصباح الشريعة باب 14 ص97.

 (4) نهج البلاغة خطبه 109
(5) وسائل الشيعه ج 4 ص830 (6) نهج البلاغة157
(7) و يأتمرون بأوامره و ينتهون بنواهيه    .
(8) و يعتبرون بقصصه.
(9) نهج البلاغه خطبه 147
(10) و يرجون وعده و يخافون وعيده
(11) انفال:2
(12)  حضرت على در وصف متقين مى فرمايد: چون به آيه اى  رسيدند كه مشتمل است بر تهديد و عذاب، گوشهاى دل خود را بر آن مى دارند و چنان پندارند كه صداى فرياد غرّيدن جهنّم به گوش هاى ايشان مى رسد.( نهج البلاغه، فيض الاسلام خطبه 184(

قال علی علیه السلام :

فیهِ رَبیعُ القُلوبِ وَیَنابیعُ العِلمِ وَ ما لِلقَلبِ جِلاءٌ غَیرُهُ .

قرآن بهار دل ها و چشمه های دانش است و دل را جز به وسیله آن جلایی نیست .

                                                                                نهج البلاغه خطبه 176

                                                                                                    التماس دعا

+ نوشته شده در  دوشنبه نهم خرداد 1390ساعت 19:4  توسط امیر محمدی  |